Planowanie remontu łazienki to proces, który dla wielu wydaje się przytłaczający. Jednak z odpowiednim przewodnikiem, nawet bez wcześniejszego doświadczenia, można stworzyć solidny plan działania, oszacować koszty i uniknąć typowych błędów. Ten kompleksowy artykuł przeprowadzi Cię od pierwszego pomysłu aż po gotowy projekt, krok po kroku, pomagając Ci zrealizować wymarzoną łazienkę.
Kompleksowy remont łazienki od planu po wykończenie, krok po kroku
- Solidny plan i realistyczny budżet to podstawa sukcesu każdego remontu.
- Większość standardowych prac nie wymaga zgłoszeń, ale zmiany w instalacjach (wod-kan, gaz, wentylacja) lub konstrukcji już tak.
- Kluczowe etapy obejmują demontaż, instalacje (wodno-kanalizacyjne, elektryczne), przygotowanie podłoża i hydroizolację.
- Niezbędne są specjalistyczne materiały (np. wodoodporne płyty G-K, folia w płynie) oraz odpowiednie narzędzia.
- Pamiętaj o zabezpieczeniu mieszkania przed kurzem, legalnej utylizacji gruzu i dokładnym posprzątaniu po remoncie.
- Współczesne rozwiązania to stelaże podtynkowe, odpływy liniowe i wielkoformatowe płytki.

Planowanie remontu łazienki: Jak przygotować się krok po kroku
Z mojego doświadczenia wiem, że szczegółowe planowanie remontu łazienki jest absolutnie kluczowe. To właśnie na tym etapie określamy zakres prac, ustalamy budżet, tworzymy harmonogram i decydujemy o stylu. Bez solidnego planu łatwo o kosztowne błędy, opóźnienia i frustrację. Dobry plan to fundament, na którym zbudujemy sukces naszego remontu, dlatego zawsze namawiam do poświęcenia mu odpowiedniej uwagi.
Budżet pod kontrolą: Jak oszacować koszty i gdzie szukać oszczędności bez utraty jakości?
Tworzenie realistycznego budżetu to jeden z najważniejszych elementów planowania. Zawsze zalecam uwzględnienie trzech głównych kategorii kosztów: materiałów, robocizny oraz nieprzewidzianych wydatków. Ten ostatni punkt jest szczególnie istotny zawsze rezerwuj 10-15% całkowitego budżetu na nieprzewidziane sytuacje, takie jak dodatkowe prace instalacyjne czy niespodziewane usterki. Pamiętaj, że lepiej być przygotowanym na więcej, niż być zaskoczonym brakami w portfelu. Oto, co warto wziąć pod uwagę:
- Materiały: Płytki, armatura, ceramika, chemia budowlana (kleje, fugi, grunty, hydroizolacja), materiały instalacyjne (rury, przewody), farby, oświetlenie.
- Robocizna: Koszt pracy fachowców (hydraulik, elektryk, glazurnik, malarz). Warto poprosić o kilka wycen, aby porównać oferty.
- Wyposażenie i akcesoria: Meble łazienkowe, lustro, grzejnik, akcesoria (wieszaki, półki).
- Transport i utylizacja odpadów: Koszt wynajmu kontenera na gruz, transport materiałów.
- Nieprzewidziane wydatki: Zawsze warto mieć bufor bezpieczeństwa na poziomie 10-15% całkowitego budżetu.
Oszczędności są możliwe, ale nie kosztem jakości. Oto kilka sprawdzonych sposobów, które polecam:
- Porównywanie ofert: Nie kupuj pierwszych lepszych materiałów. Sprawdzaj ceny w różnych sklepach budowlanych i internetowych.
- Materiały ze średniej półki: Często oferują bardzo dobry stosunek jakości do ceny. Nie zawsze najdroższe jest najlepsze, a najtańsze wystarczające.
- Wykonanie prostych prac samodzielnie: Jeśli masz smykałkę do majsterkowania, możesz samodzielnie wykonać demontaż starych elementów, malowanie czy montaż akcesoriów. Pamiętaj jednak, aby nie brać się za prace, które wymagają specjalistycznej wiedzy (np. instalacje).
- Wyprzedaże i promocje: Śledź oferty sklepów, często można znaleźć atrakcyjne rabaty na płytki czy armaturę.
Formalności w pigułce: Kiedy remont łazienki w bloku wymaga zgłoszenia do spółdzielni?
Wiele osób obawia się formalności związanych z remontem, zwłaszcza w bloku. Na szczęście, standardowy remont łazienki, który obejmuje wymianę płytek, armatury czy malowanie, zazwyczaj nie wymaga żadnych zgłoszeń ani pozwoleń. To dobra wiadomość, bo pozwala nam skupić się na pracach. Sytuacja zmienia się, gdy planujemy bardziej inwazyjne działania. Zawsze powtarzam moim klientom, że lepiej zapytać niż później żałować. Oto scenariusze, w których zgłoszenie lub pozwolenie jest niezbędne:
- Ingerencja w piony wodno-kanalizacyjne: Wymiana lub modyfikacja pionów wodno-kanalizacyjnych, które są częścią wspólną budynku, wymaga zgłoszenia do administracji (spółdzielni lub wspólnoty).
- Zmiany w instalacji wentylacyjnej: Prace, które wpływają na system wentylacyjny budynku, również wymagają zgłoszenia.
- Ingerencja w instalację gazową: Jakakolwiek praca związana z instalacją gazową (np. demontaż piecyka gazowego) jest bardzo poważna i wymaga zlecenia firmie posiadającej odpowiednie uprawnienia i kwalifikacje. Nigdy nie rób tego na własną rękę!
- Modyfikacja ścian nośnych: Chociaż w łazience rzadko się to zdarza, jeśli planujesz przesunięcie lub wyburzenie ściany, musisz sprawdzić, czy nie jest to ściana nośna. Wszelka ingerencja w konstrukcję budynku wymaga pozwolenia na budowę.

Etap pierwszy: Prace demontażowe i kluczowe instalacje
Niezbędnik do kucia i skuwania: Jakie narzędzia przygotować do prac demontażowych?
Zanim zaczniemy cokolwiek budować, musimy usunąć stare elementy. Prace demontażowe mogą być brudne i głośne, ale odpowiednie narzędzia znacznie je ułatwiają. Zawsze upewniam się, że mam pod ręką ten zestaw:
- Młot udarowy: Niezastąpiony do skuwania starych płytek, tynków i rozbijania ścianek działowych. To prawdziwy "koń roboczy" na tym etapie.
- Młotek i przecinak: Przydatne do precyzyjniejszego usuwania mniejszych fragmentów płytek czy tynku, gdzie młot udarowy byłby zbyt agresywny.
- Łom: Idealny do podważania i demontażu starych wanien, brodzików czy framug.
- Szpachelki i skrobaki: Do usuwania resztek kleju, farby czy tapet. Pomagają przygotować powierzchnię do dalszych prac.
Nowe serce łazienki: Kompletna lista materiałów do instalacji wodno-kanalizacyjnej (rury, złączki, stelaże)
Modernizacja instalacji wodno-kanalizacyjnej to jeden z najważniejszych etapów remontu. To właśnie tutaj decydujemy o funkcjonalności i bezawaryjności łazienki na lata. Zawsze stawiam na sprawdzone materiały i nowoczesne rozwiązania, które podnoszą komfort użytkowania. Moja lista zakupów zazwyczaj wygląda tak:
- Rury (PP, PEX): Wybieram je w zależności od specyfiki instalacji i preferencji. Rury PP (polipropylenowe) są zgrzewane, a PEX (polietylen sieciowany) zaciskane. Oba typy są trwałe i odporne na korozję.
- Kształtki i złączki: Niezbędne do łączenia rur i tworzenia odpowiedniego układu instalacji.
- Zawory: Główne zawory odcinające oraz zawory do każdego punktu poboru wody (umywalka, WC, prysznic, wanna) to podstawa. Ułatwiają ewentualne naprawy bez konieczności odcinania wody w całym mieszkaniu.
- Stelaż podtynkowy do WC: To już standard w nowoczesnych łazienkach. Ukrywa spłuczkę i rury w ścianie, co wygląda estetycznie i ułatwia sprzątanie.
- Odpływ liniowy lub syfon do brodzika/wanny: Odpływy liniowe są coraz częściej wybierane do pryszniców typu walk-in, tworząc jednolitą, bezbarierową przestrzeń. Do wanien i tradycyjnych brodzików potrzebny jest odpowiedni syfon.
Bezpieczeństwo przede wszystkim: Co kupić do modernizacji instalacji elektrycznej?
Instalacja elektryczna w łazience musi być wykonana z najwyższą starannością i zgodnie z normami bezpieczeństwa. Wilgoć i prąd to niebezpieczne połączenie, dlatego zawsze podkreślam, że to nie jest miejsce na oszczędności czy kompromisy. Oto lista materiałów, które są niezbędne:
- Przewody: Do gniazdek zawsze używam przewodów YDYp 3x2,5 mm², a do oświetlenia YDYp 3x1,5 mm². Ważne jest, aby były to przewody trójżyłowe z żyłą ochronną.
- Puszki instalacyjne: Do montażu gniazdek i włączników.
- Kostki i złączki: Do bezpiecznego łączenia przewodów.
- Peszle: Osłony ochronne na przewody, szczególnie tam, gdzie instalacja jest prowadzona w tynku lub w miejscach narażonych na uszkodzenia.
- Osprzęt elektryczny: Gniazdka i włączniki z odpowiednim stopniem ochrony IP (min. IP44 w strefach mokrych).
Równe i proste ściany: Materiały do wyrównywania, tynkowania i suchej zabudowy (płyty G-K)
Gładkie i równe ściany to podstawa estetycznego wykończenia. Niezależnie od tego, czy planujesz płytki, czy malowanie, odpowiednie przygotowanie podłoża jest kluczowe. Oto, co zazwyczaj mam na liście:
- Płyty gipsowo-kartonowe (wodoodporne, typu H2): W łazience absolutnie konieczne jest użycie płyt G-K wodoodpornych (zielonych). Zwykłe płyty szybko nasiąkną wilgocią i ulegną zniszczeniu.
- Profile stalowe do suchej zabudowy: Do konstrukcji stelaży pod płyty G-K, np. do obudowy stelaża WC czy stworzenia półek.
- Cement i piasek: Do przygotowania zapraw murarskich i wyrównywania większych ubytków.
- Gotowe zaprawy murarskie i tynkarskie: Ułatwiają pracę i zapewniają jednorodną konsystencję.
- Gips szpachlowy lub gładź: Do ostatecznego wygładzenia ścian przed malowaniem.

Skuteczna ochrona przed wilgocią: Hydroizolacja w łazience
Hydroizolacja, czyli Twoja polisa ubezpieczeniowa: Czym jest folia w płynie i dlaczego jest niezbędna?
Hydroizolacja to temat, którego nie można zignorować w łazience. Dla mnie to swego rodzaju polisa ubezpieczeniowa dla Twojego mieszkania i sąsiadów. Folia w płynie to elastyczna masa uszczelniająca, którą nakłada się na powierzchnie ścian i podłóg w łazience, tworząc wodoszczelną barierę. Jest absolutnie niezbędna, szczególnie w tzw. strefach mokrych, czyli podłodze oraz ścianach wokół wanny i prysznica. Jej zastosowanie to dziś standard wykonawczy, który skutecznie chroni konstrukcję budynku przed wilgocią, zapobiegając powstawaniu pleśni, grzybów i kosztownych zacieków u sąsiadów.
Taśmy, narożniki, mankiety: Jak skutecznie uszczelnić najbardziej krytyczne miejsca?
Sama folia w płynie to nie wszystko. Aby hydroizolacja była w pełni skuteczna, musimy zadbać o newralgiczne punkty. Właśnie dlatego tak ważne jest zastosowanie specjalnych taśm uszczelniających, narożników i mankietów. Te elementy, w połączeniu z folią w płynie, tworzą szczelną barierę w miejscach, gdzie ryzyko przecieku jest największe czyli w narożnikach ścian, na styku ściany z podłogą oraz wokół przejść rur przez ściany czy podłogę. To właśnie tam najczęściej dochodzi do nieszczelności, dlatego ich precyzyjne zabezpieczenie to podstawa.
Jaki grunt wybrać, by klej i farba trzymały się idealnie?
Zanim położymy płytki czy pomalujemy ściany, musimy odpowiednio przygotować podłoże. Gruntowanie to często niedoceniany, a niezwykle ważny etap. Grunt głęboko penetrujący wzmacnia podłoże, zmniejsza jego chłonność i poprawia przyczepność kolejnych warstw czy to kleju do płytek, czy farby. Dzięki niemu unikamy sytuacji, w której płytki odpadają, a farba łuszczy się po krótkim czasie. To mały koszt, który procentuje trwałością i estetyką wykończenia.

Wykończenie łazienki: Materiały, narzędzia i nowoczesne rozwiązania
Święta trójca glazurnika: Jaki klej, fugę i silikon wybrać do swoich płytek?
Wybór odpowiednich materiałów do układania płytek to podstawa trwałego i estetycznego wykończenia. Zawsze zwracam uwagę na te trzy elementy, które tworzą "świętą trójcę glazurnika":
- Klej do płytek: Wybieram go w zależności od wielkości i rodzaju płytek, a także podłoża. Najczęściej stosuję kleje elastyczne klasy C2TE, które charakteryzują się wysoką przyczepnością i wydłużonym czasem otwartym. Do płytek wielkoformatowych lub na ogrzewanie podłogowe potrzebny będzie klej o jeszcze większej elastyczności.
- Fuga: Może być cementowa lub epoksydowa. Fugi epoksydowe są droższe, ale znacznie bardziej odporne na wodę, plamy i środki chemiczne, idealne do stref mokrych. Fugi cementowe są tańsze i łatwiejsze w aplikacji, ale wymagają impregnacji. Kolor fugi ma ogromne znaczenie dla ostatecznego wyglądu może podkreślać płytki lub się z nimi zlewać.
- Silikon sanitarny: Niezbędny do uszczelniania połączeń między płytkami a armaturą (np. wanną, brodzikiem, umywalką), a także w narożnikach ścian. Musi być to silikon sanitarny z dodatkami przeciwgrzybicznymi, aby zapobiec powstawaniu pleśni w wilgotnym środowisku łazienki.
Narzędzia, które ułatwią Ci życie: Od maszynki do cięcia płytek po system poziomowania
Precyzyjne i estetyczne ułożenie płytek wymaga odpowiednich narzędzi. Nawet najlepsze materiały nie pomogą, jeśli zabraknie nam sprzętu. Oto lista, którą zawsze mam pod ręką, gdy zabieram się za glazurę:
- Maszynka do cięcia płytek (ręczna lub elektryczna): Niezbędna do precyzyjnego docinania płytek. Elektryczna jest lepsza do twardszych i większych formatów.
- Otwornice diamentowe: Do wycinania otworów pod rury, baterie czy gniazdka w płytkach.
- Grzebień (paca zębata): Do równomiernego rozprowadzania kleju na podłożu. Wielkość zębów dobieramy do rozmiaru płytek.
- Gumowy młotek: Do delikatnego dobijania płytek, aby równo osiadły w kleju.
- Poziomica: Absolutna podstawa do kontrolowania poziomu i pionu układanych płytek.
- Krzyżyki dystansowe: Zapewniają równe odstępy między płytkami, czyli szerokość fugi.
- System poziomowania płytek: Niezwykle pomocny, zwłaszcza przy układaniu płytek wielkoformatowych. Zapobiega powstawaniu tzw. "schodków" i gwarantuje idealnie płaską powierzchnię.
- Pistolet do silikonu i fugi: Ułatwia precyzyjną aplikację.
- Packa do fugowania i gąbka: Do rozprowadzania i czyszczenia fug.
Ceramika i armatura: Co jest potrzebne do montażu umywalki, WC i prysznica typu walk-in?
Wybór ceramiki i armatury to nie tylko kwestia estetyki, ale i funkcjonalności. Współczesne łazienki oferują wiele innowacyjnych rozwiązań, które warto wziąć pod uwagę. Oto, co najczęściej ląduje w moim koszyku:
- Miska WC (wisząca lub stojąca): Miska wisząca ze stelażem podtynkowym to dziś standard. Jest łatwiejsza w utrzymaniu czystości i wygląda nowocześnie.
- Umywalka (nablatowa, wpuszczana, wisząca): Wybór zależy od stylu i dostępnej przestrzeni. Umywalka nablatowa jest modna, wpuszczana praktyczna, a wisząca oszczędza miejsce.
- Wanna lub brodzik: Jeśli decydujesz się na wannę, pomyśl o jej kształcie i rozmiarze. Jeśli prysznic, to coraz popularniejsze są prysznice typu walk-in z odpływami liniowymi, które tworzą spójną przestrzeń bez barier.
- Baterie (umywalkowa, wannowa/prysznicowa): Wybierz modele, które pasują do stylu łazienki i są funkcjonalne. Termostatyczne baterie prysznicowe to duży komfort.
- Deszczownica i słuchawka prysznicowa: Deszczownica zapewnia relaksujący strumień wody, a słuchawka jest praktyczna do codziennego użytku.
- Kabina prysznicowa lub parawan nawannowy: Jeśli nie masz prysznica walk-in, kabina lub parawan zapewnią ochronę przed zachlapaniem.
Malowanie bez tajemnic: Czym się kierować przy wyborze farby odpornej na pleśń i wilgoć?
Jeśli nie wszystkie ściany pokrywamy płytkami, to malowanie jest kolejnym ważnym etapem. W łazience nie możemy użyć zwykłej farby ściennej. Kluczowe jest wybranie specjalistycznej farby do łazienek, która jest odporna na wilgoć i pleśń. Takie farby zawierają środki grzybobójcze i tworzą powłokę, która nie pozwala na wnikanie wilgoci w głąb ściany. Zwracaj uwagę na oznaczenia producenta i wybieraj produkty przeznaczone do pomieszczeń o podwyższonej wilgotności. To inwestycja, która zapobiegnie nieestetycznym wykwitom i zapewni świeży wygląd na długo.
Ostatnie szlify: Wyposażenie i akcesoria nadające styl
Światło, które tworzy nastrój: Jakie oświetlenie (główne, boczne, dekoracyjne) zaplanować?
Oświetlenie w łazience to nie tylko kwestia funkcjonalności, ale także tworzenia odpowiedniego nastroju. Zawsze planuję je wielowarstwowo, aby móc dostosować je do różnych potrzeb. Dobrze przemyślany projekt oświetlenia potrafi zdziałać cuda w małej przestrzeni:
- Oświetlenie główne (plafon, spoty): Zapewnia równomierne rozproszenie światła w całej łazience. Plafony są klasyczne, spoty nowoczesne i dyskretne.
- Oświetlenie zadaniowe (kinkiety przy lustrze): Niezbędne do precyzyjnych czynności, takich jak golenie czy makijaż. Ważne, aby światło było rozproszone i nie tworzyło cieni na twarzy.
- Oświetlenie dekoracyjne (LED): Paski LED pod wanną, wnękami czy za lustrem potrafią stworzyć niesamowity klimat i optycznie powiększyć przestrzeń.
Ciepło i styl: Co musisz wiedzieć przed zakupem i montażem grzejnika łazienkowego?
Grzejnik łazienkowy to nie tylko źródło ciepła, ale także ważny element wyposażenia, który może podkreślić styl wnętrza. Najpopularniejsze są grzejniki drabinkowe, które dodatkowo pełnią funkcję suszarki na ręczniki. Przy wyborze zwróć uwagę na moc grzewczą musi być dostosowana do kubatury łazienki. Pamiętaj też o miejscu montażu powinien być łatwo dostępny i nie kolidować z innymi elementami wyposażenia. Nowoczesne grzejniki są dostępne w różnych kolorach i kształtach, więc z łatwością znajdziesz model, który idealnie wkomponuje się w Twoją wizję.
Meble, lustra i akcesoria: Lista niezbędnych dodatków do funkcjonalnego wnętrza
Funkcjonalna łazienka to taka, w której wszystko ma swoje miejsce. Odpowiednie meble i akcesoria pomagają utrzymać porządek i dodają wnętrzu charakteru. Oto lista, która pomoże Ci skompletować wyposażenie:
- Szafka pod umywalkę: Podstawa do przechowywania kosmetyków i środków czystości.
- Słupki lub półki: Dodatkowe miejsce do przechowywania, zwłaszcza w większych łazienkach.
- Lustro: Niezbędne w każdej łazience. Może być zintegrowane z szafką, podświetlane lub stanowić samodzielny element dekoracyjny.
- Wieszaki na ręczniki: Praktyczne i estetyczne.
- Uchwyt na papier toaletowy: Mały, ale ważny detal.
- Dozownik na mydło, kubek na szczoteczki: Dopełniają wystrój i zwiększają funkcjonalność.
Niezbędna wentylacja: Kratka grawitacyjna czy wentylator mechaniczny co wybrać?
Dobra wentylacja w łazience jest absolutnie kluczowa dla zdrowia i trwałości pomieszczenia. Pomaga usuwać wilgoć, zapobiegając rozwojowi pleśni i grzybów oraz nieprzyjemnym zapachom. Mamy dwie główne opcje: kratkę wentylacyjną grawitacyjną lub wentylator mechaniczny. Kratka grawitacyjna działa na zasadzie naturalnego ciągu, co jest wystarczające w wielu przypadkach, zwłaszcza w starszym budownictwie. Jednak w nowoczesnych, szczelnych mieszkaniach lub w łazienkach bez okna, wentylator mechaniczny (elektryczny) jest często niezbędny. Aktywnie wyciąga wilgotne powietrze, zapewniając znacznie skuteczniejszą wymianę powietrza. Może być uruchamiany włącznikiem światła lub mieć czujnik wilgotności. Zawsze doradzam wybór wentylatora mechanicznego, jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do skuteczności wentylacji grawitacyjnej.Niespodzianki remontowe: O czym łatwo zapomnieć?
Zabezpieczenie mieszkania: Jak skutecznie ochronić resztę domu przed pyłem i brudem?
Remont łazienki to synonim pyłu i brudu. Bez odpowiedniego zabezpieczenia, kurz z łatwością rozprzestrzeni się po całym mieszkaniu. Zawsze poświęcam czas na ten etap, bo oszczędza to mnóstwo sprzątania później:
- Folia malarska: Obowiązkowa do zakrycia mebli, podłóg i wszelkich powierzchni, które chcemy chronić.
- Taśma malarska: Do precyzyjnego mocowania folii, uszczelniania drzwi i okien.
- Tektura falista: Świetnie sprawdza się do zabezpieczania podłóg w ciągach komunikacyjnych, gdzie ruch jest największy. Jest bardziej wytrzymała niż folia.
- Uszczelnienie drzwi: Zaklej szczeliny wokół drzwi do łazienki taśmą i folią, aby zminimalizować rozprzestrzenianie się pyłu.
Gruz co z nim zrobić? Legalne i praktyczne sposoby na pozbycie się odpadów poremontowych
Po demontażu zostaje sporo gruzu i starych elementów wyposażenia. Ważne jest, aby pozbyć się ich w sposób legalny i ekologiczny. Nigdy nie wyrzucaj gruzu do zwykłych śmietników! Najlepszymi i najczęściej stosowanymi przeze mnie sposobami są:
- Zamówienie kontenera na gruz: To najwygodniejsze rozwiązanie, zwłaszcza przy większych remontach. Firma podstawia kontener, a po jego wypełnieniu odbiera go i zajmuje się utylizacją.
- Worki typu Big-Bag: Dobre do mniejszych ilości gruzu. Można je kupić w marketach budowlanych, a następnie zamówić ich odbiór przez specjalistyczną firmę.
- Punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK): W niektórych gminach można samodzielnie zawieźć gruz do PSZOK-u, jednak zazwyczaj obowiązują limity ilościowe.
Przeczytaj również: Baterie łazienkowe: stojąca, podtynkowa? Wybierz idealną!
Pierwsze sprzątanie po remoncie: Jakie środki i narzędzia będą potrzebne do doczyszczenia łazienki?
Kiedy remont dobiega końca, przychodzi czas na gruntowne sprzątanie. Pył budowlany jest bardzo drobny i osadza się wszędzie. Aby łazienka lśniła, przygotuj:
- Odkurzacz przemysłowy: Zwykły odkurzacz może nie poradzić sobie z drobnym pyłem budowlanym i może się uszkodzić.
- Mop i wiadra: Do mycia podłóg i ścian.
- Środki do usuwania pozostałości po fudze i kleju: Specjalistyczne preparaty, które pomogą usunąć zaschnięte resztki.
- Środki do mycia ceramiki i armatury: Aby nadać blask nowym elementom.
- Ściereczki z mikrofibry: Idealne do polerowania i usuwania smug.
- Gąbki i szczotki: Do doczyszczania trudno dostępnych miejsc.
